హస్తినాపురం (ఉత్తర ప్రదేశ్)లో తవ్వకాలలో వెలికితీసిన కోటలు, పాత ఇళ్ళు, వరద ఆనవాళ్లు మహాభారత కాలాన్ని గుర్తు చేస్తాయి. శాస్త్రవేత్తలు వీటిని క్రీ.పూ. 800–1200 మధ్యనకు చెందినవిగా పేర్కొన్నారు.
గుజరాత్ తీరంలోని సముద్రంలో ద్వారక అవశేషాలు కనుగొన్నారు. సముద్రంలో మునిగిపోయిన నగరం నిర్మాణం, రాళ్ల గోడలు, వీధుల నమూనా శ్రీకృష్ణ ద్వారకను గుర్తు చేస్తాయి.
హర్యానాలోని కురుక్షేత్రంలో భూమి నిర్మాణం, యుద్ధ స్థల గుర్తులు ఇప్పటికీ కనిపిస్తాయి. అక్కడి ఆలయాలు, సరస్సులు మహాభారత యుద్ధంతో అనుసంధానంగా ఉన్నాయి.
మహాభారతంలో అర్జునుడికి శ్రీకృష్ణ ఇచ్చిన భగవద్గీత తత్వశాస్త్రం ప్రపంచవ్యాప్తంగా నిజమైన జ్ఞానగ్రంథంగా స్వీకరించబడింది. ఇంత లోతైన జ్ఞానం కల్పితం కాదని పండితులు చెబుతున్నారు.
మహాభారతంలో వర్ణించిన సూర్యగ్రహణం, నక్షత్ర స్థితులు ఆధునిక ఖగోళ గణనలతో సరిపోతున్నాయి. ఇది యుద్ధం క్రీ.పూ. 3000 ప్రాంతంలో జరిగినదని సూచిస్తుంది.
ఉత్తర భారతదేశంలో ఉన్న పెద్ద రాళ్లు, గుహలు "భీముని గాదెలు"గా పిలుస్తారు. ఇవి మహాభారత వీరుల బలం, జీవన శైలికి సంబంధించిన ఆధారాలుగా భావిస్తారు.
హిమాలయాల నుండి దక్షిణ భారతం వరకు పాండవుల యాత్రకు సంబంధించిన అనేక స్థలాలు, పేర్లు ఇప్పటికీ ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు – పాండవ గుహలు, పాండవ కుంటలు.
ప్రాచీన పూరాణాలు, వంశావళులు పాండవులు, కౌరవుల వంశాలను స్పష్టంగా వర్ణిస్తున్నాయి. ఈ తరహా వివరాలు కల్పిత కావ్యాలలో కనిపించవు.